Zachowania kompulsywne s\u0105 czynno\u015bciami lub dzia\u0142aniami, charakteryzuj\u0105cymi si\u0119 trudno\u015bci\u0105 w opanowaniu, powtarzalno\u015bci\u0105 ich wyst\u0119powania oraz ukryt\u0105 gdzie\u015b g\u0142\u0119boko w umy\u015ble konieczno\u015bci\u0105 wykonywania ich mimo tego, \u017ce cz\u0119sto prowadz\u0105 do negatywnych skutk\u00f3w. Osoby zmagaj\u0105ce si\u0119 z takow\u0105 trudno\u015bci\u0105 na co dzie\u0144 odczuwaj\u0105 przymus wykonania nawet takiej czynno\u015bci, kt\u00f3rej konsekwencje s\u0105 szkodliwe, a oni s\u0105 tego \u015bwiadomi.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Kompulsywne sprz\u0105tanie \u2013 objawia si\u0119 obsesyjn\u0105 potrzeb\u0105 utrzymywania porz\u0105dku wok\u00f3\u0142 siebie, co bardzo cz\u0119sto mo\u017ce prowadzi\u0107 do konflikt\u00f3w z otoczeniem;<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Kompulsywne jedzenie \u2013 to spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci jedzenia nawet w momencie, gdy nie odczuwa si\u0119 g\u0142odu<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Kompulsywne sprawdzanie \u2013 np. czy drzwi s\u0105 zamkni\u0119te lub \u017celazko wy\u0142\u0105czone. To mo\u017ce zaburza\u0107 codzienne funkcjonowanie i skutkowa\u0107 np. cz\u0119stym sp\u00f3\u017anianiem si\u0119 do pracy.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Kompulsywne zakupy \u2013 to obsesyjna potrzeba kupowania zb\u0119dnych rzeczy, prowadz\u0105ca do gromadzenia przedmiot\u00f3w oraz do pog\u0142\u0119biania problem\u00f3w finansowych.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny wyst\u0119powania zachowa\u0144 kompulsywnych:<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny kompulsywnych zachowa\u0144 cz\u0119sto s\u0105 skutkiem kombinacji czynnik\u00f3w biologicznych, \u015brodowiskowych, genetycznych i psychologicznych. <\/p>\n\n\n\n
Badania udowadniaj\u0105 istnienie ryzyka dziedziczenia zachowa\u0144 kompulsywnych, a to sugeruje, \u017ce ludzie s\u0105 bardziej lub mniej podatni na rozw\u00f3j tych\u017ce zachowa\u0144. Jest to konsekwencj\u0105 p\u0142yn\u0105c\u0105 z czynnik\u00f3w genetycznych. <\/p>\n\n\n\n
Ludzie, kt\u00f3rzy zmagaj\u0105 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi zaburzeniami psychicznymi, np. nerwic\u0105, ADHD, depresj\u0105 czy zaburzeniami l\u0119kowymi, s\u0105 zwykle bardziej podatni na rozwini\u0119cie zachowa\u0144 kompulsywnych.<\/p>\n\n\n\n
Do wyst\u0119powania kompulsywnych zachowa\u0144 mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne nieprawid\u0142owo\u015bci zachodz\u0105ce w uk\u0142adzie nerwowym, a zw\u0142aszcza w obszarze m\u00f3zgu odpowiedzialnym za kontrol\u0119 impuls\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Traumy, przemoc, stres i inne \u017cyciowe do\u015bwiadczenia mog\u0105 mie\u0107 znaczny wp\u0142yw na wykszta\u0142cenie si\u0119 mechanizm\u00f3w obronnych, kt\u00f3re okazuj\u0105 si\u0119 by\u0107 kompulsywne.<\/p>\n\n\n\n
Osoby maj\u0105ce problem z nisk\u0105 samoocen\u0105 i trudno\u015bci w radzeniu sobie z emocjami maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 tendencj\u0119 do zachowa\u0144 kompulsywnych, kt\u00f3re s\u0105 form\u0105 ucieczki przed nat\u0142okiem nieprzyjemnych my\u015bli. <\/p>\n\n\n\n
Zachowania kompulsywne, tak samo jak uzale\u017cnienia, oddzia\u0142uj\u0105 na teobszary w m\u00f3zgu, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za przyjemno\u015b\u0107 i nagrody. Oba wspomniane zjawiska uwalniaj\u0105 neurotransmitery, np. dopamin\u0119, a to wi\u0105\u017ce si\u0119 ze wzmo\u017conym pozytywnym uczuciem powi\u0105zanym z wykonywaniem danych czynno\u015bci. Osoby uzale\u017cnione mog\u0105 wykazywa\u0107 tendencj\u0119 do innych kompulsji, takich jak sk\u0142onno\u015b\u0107 do spo\u017cywania posi\u0142ku w nadmiarze, co jest form\u0105 radzenia sobie z niepokojem i stresem \u2013 cz\u0119sto takie dzia\u0142anie obserwowane jest u os\u00f3b uzale\u017cnionych od alkoholu. Uzale\u017cnieni i zachowania kompulsywne mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na siebie, co skutkuje ich wzajemnym nasileniem. <\/p>\n\n\n\n
Osoba uzale\u017cniona od alkoholu mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 zachowa\u0144 kompulsywnych zwi\u0105zanych ze spo\u017cywaniem substancji uzale\u017cniaj\u0105cej. W tym momencie na my\u015bl przychodzi binge drinking, czyli nadmierne picie w kr\u00f3tkim czasie. Do takowych zachowa\u0144 u alkoholika zaliczamy r\u00f3wnie\u017c niekontrolowane si\u0119ganie po trunki czy wypijanie bardzo du\u017cych ilo\u015bci bez zdolno\u015bci do kontrolowania ich. Takie zachowania mog\u0105 doprowadzi\u0107 do pog\u0142\u0119bienia uzale\u017cnienia od alkoholu, a to skutkuje podwy\u017cszonym ryzykiem wyst\u0119powania chor\u00f3b zwi\u0105zanych z alkoholizmem. Suchy alkoholik r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce wykazywa\u0107 innego rodzaju kompulsywne zachowania. Alkoholikowi bardzo cz\u0119sto towarzyszy l\u0119k zwi\u0105zany z faktem, \u017ce kto\u015b m\u00f3g\u0142by chcie\u0107 skonfrontowa\u0107 go z jego problemem i zdarza mu si\u0119 my\u015ble\u0107 wr\u0119cz obsesyjnie o sposobach ukrycia przed innymi tego, \u017ce pije. W tym momencie pojawia si\u0119 tak\u017ce l\u0119k, np. przed brakiem dost\u0119pu do alkoholu, b\u0119d\u0105cym dla niego jedynym ukojeniem.<\/p>\n\n\n\n
Niekontrolowany charakter jest najbardziej charakterystyczn\u0105 cech\u0105 kompulsji \u2013 osoba z napadem zachowa\u0144 kompulsywnych mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce robi \u017ale, ale nie jest w stanie zaprzesta\u0107 czynno\u015bci przez si\u0142\u0119 odczuwanego przymusu, siedz\u0105cego gdzie\u015b bardzo g\u0142\u0119boko w umy\u015ble. Prowadzi to do utkni\u0119cia w b\u0142\u0119dnym kole \u2013 kompulsje wywo\u0142uj\u0105 poczucie winy i wstyd, a to tym bardziej wzmacnia podatno\u015b\u0107 do kompulsywnych zachowa\u0144. Po pewnym czasie takie zachowania ju\u017c nie s\u0105 reakcj\u0105 na stres czy trudno\u015bci codzienno\u015bci \u2013 staj\u0105 si\u0119 wszystkim, co wp\u0142ywa na samopoczucie i \u017cycie uzale\u017cnionej osoby. <\/p>\n\n\n\n
Warto zaznaczy\u0107, \u017ce zachowania kompulsywne, tak jak uzale\u017cnienie od alkoholu, dotyka nie tylko osoby do\u015bwiadczaj\u0105cej ich, ale r\u00f3wnie\u017c ludzi \u017cyj\u0105cych w jej otoczeniu. Bliscy s\u0105 \u015bwiadkami utraty kontroli uzale\u017cnionego nad tym, co robi, a to prowadzi do konflikt\u00f3w i izolacji. Osoba uzale\u017cniona cz\u0119sto nie jest \u015bwiadoma, w jaki spos\u00f3b mo\u017ce przerwa\u0107 cykl kompulsji i odcina si\u0119 od ludzi, kt\u00f3rzy mogliby jej pom\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n
Zachowania kompulsywne, kt\u00f3re s\u0105 powi\u0105zane z alkoholem, odgrywaj\u0105 ogromn\u0105 rol\u0119 w codziennym \u017cyciu uzale\u017cnionego. Znaczenie traci wszystko to, co by\u0142o dla niego istotne, a ca\u0142ym \u015bwiatem staje si\u0119 alkohol i wszystko kr\u0119ci si\u0119 ju\u017c tylko wok\u00f3\u0142 niego. Na dalszy plan schodz\u0105 normalne czynno\u015bci, a najwa\u017cniejsza okazuje si\u0119 realizacja wyst\u0119puj\u0105cej kompulsji. Bardzo widoczne staje si\u0119 zaniedbanie bliskich. Uzale\u017cniony unika rozm\u00f3w z rodzin\u0105, sp\u0119dza z nimi coraz mniej czasu, staje si\u0119 agresywny i nieprzewidywalny. Bliscy chc\u0105 pom\u00f3c, a alkoholik reaguje agresj\u0105, przez co tworz\u0105 si\u0119 liczne konflikty. Uczucie osamotnienia, p\u0142yn\u0105ce z pogorszenia relacji z bliskimi lud\u017ami, wzmaga rozw\u00f3j zachowa\u0144 kompulsywnych.<\/p>\n\n\n\n
Zachowania kompulsywne wp\u0142ywaj\u0105 znacznie na \u017cycie zawodowe. Alkoholik p\u00f3\u017ano zjawia si\u0119 w miejscu pracy, nie jest w stanie dopilnowa\u0107 projekt\u00f3w lub w og\u00f3le przestaje przychodzi\u0107 do pracy. Problemy z koncentracj\u0105 prowadz\u0105 do straty zatrudnienia i problem\u00f3w finansowych. Kompulsje r\u00f3wnie\u017c odbijaj\u0105 si\u0119 na zdrowiu osoby, kt\u00f3r\u0105 one dotykaj\u0105 \u2013 przestaje o siebie dba\u0107, nie zwraca uwagi na to, co je i czy je zdrowo, unika wizyt u lekarza, nie wykonuje \u017cadnej aktywno\u015bci fizycznej. To skutkuje os\u0142abieniem uk\u0142adu odporno\u015bciowego, uszkodzeniem w\u0105troby, problemami z sercem oraz, bardzo cz\u0119sto, rozwojem depresji.<\/p>\n\n\n\n
Zachowania kompulsywne niestety przejmuj\u0105 ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 nad codziennym \u017cyciem. Alkoholik nie jest w stanie my\u015ble\u0107 o niczym innym ni\u017c o zaspokojeniu swoich pragnie\u0144 zwi\u0105zanych z na\u0142ogiem. Codzienno\u015b\u0107 staje si\u0119 chaosem, podporz\u0105dkowanym jednemu celowi, a to prowadzi do rozpadu normalnego funkcjonowania.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo istotne jest w miar\u0119 szybkie rozpoznanie problemu i rozpocz\u0119cie procesu leczenia zachowa\u0144 kompulsywnych, gdy\u017c z biegiem czasu mog\u0105 si\u0119 one znacz\u0105co pog\u0142\u0119bia\u0107, stanowi\u0105c utrudnienie w \u017cyciu osoby dotkni\u0119tej tym problemem. Pomocna w leczeniu zachowa\u0144 kompulsywnych jest z pewno\u015bci\u0105 terapia, kt\u00f3ra mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 w prywatnym o\u015brodku uzale\u017cnie\u0144, lub mie\u0107 posta\u0107 wizyt indywidualnych u psychoterapeuty. Pomoc i zrozumienie bliskich os\u00f3b jest bardzo wa\u017cne podczas terapii, dlatego warto r\u00f3wnie\u017c zadba\u0107 o relacje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zachowania kompulsywne s\u0105 czynno\u015bciami lub dzia\u0142aniami, charakteryzuj\u0105cymi si\u0119 trudno\u015bci\u0105 w opanowaniu, powtarzalno\u015bci\u0105 ich wyst\u0119powania oraz ukryt\u0105 gdzie\u015b g\u0142\u0119boko w umy\u015ble konieczno\u015bci\u0105 wykonywania ich mimo tego, \u017ce cz\u0119sto prowadz\u0105 do negatywnych skutk\u00f3w. Osoby zmagaj\u0105ce si\u0119 z takow\u0105 trudno\u015bci\u0105 na co dzie\u0144 odczuwaj\u0105 przymus wykonania nawet takiej czynno\u015bci, kt\u00f3rej konsekwencje s\u0105 szkodliwe, a oni s\u0105 tego \u015bwiadomi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":118,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\n